Visayan - Cebuano Grammar

Sama sa genitivo ug dativong polingahan nga pinangayò nga complemento sa pipilá ka particular nga verbo, ang acusativong polingahn tigsangga pod og particular nga verbo.

Like the genitive and dative pronoun that is ask to complement a particular verb the acusative pronoun depends a particular verb.

Ang acusativong polingahn "kanakò/kanimo/kaniya/kanatò/kanamò/kaninyo/kanila" tigkinahanglan og particular nga verbo indicativo. Pananglitan:

The causative pronoun "I/my/we/ours/them/their" helps a particular indicative verb. Example:

Siya mohalók kanimo ug kaniya.
She kiss you and me.

Midalá siya kanila sa Canada.
He bring them to Canada.

Kanato mialagad siya.
He serve us.

Ang acusativong polingahn nga "akó/ko/siya/kamì/mi/silá" tigkinahanglan og particular nga imperativong verbo. Pananglitan:

The causative pronoun "I/my/he/she/we/ours/they" need a particular imperative verb. Examples:

Dad-a kami sa simbahan.
Bring us to the church .

Dad-I siya ug sila sa anagon.
Send him and them with com.

Pasol-oba siya sa bag-ong sininà.
Dress him/her with a new dress.

Pasol-obi ko sa sininà sa hari.
Dress me like a king.

N.B. Ang polingahng "ikaw, iká, ka, kamó, mo" dilì magamit nga acusativong polingahn uba'g imperativong verbo tongod kay kinìsila maó ma'y tinagong sujeto sa maong verbo.

N.B. "you, you, you, you, you" cannot be used in causative pronoun with imperative verb for they have hidden meaning in that verb.

d) Ang ablativong polingahn maó kining mosonód:
d) The ablative pronoun are the following:

Ang ablativong personal nga polingan tigsonód gayod kanonay og pasivong verbo sanglit maó ma'y taghimó sa lihok sa maong verbo. Pananglitan:

The ablative personal pronoun always follow a passive verb for they are responsible for the action. Examples:

Ang tigri akong gibuhian, busa nanagan sila.
I let the tiger escape, that;s why they run.

Gipadalá na nakò sa Western Union ang kwarta.
I send my money to the western union.

Kamì gipaandam nila og kwarto.
They told us to prepare a room.

Ako gipasogat nila kaninyo.
They let me met you.

Sila gisogò natò pagtawag kaniya.
We ordered them to called him/her.

Ikaw gipadad-an nila og bogas pinaagi nakò.
They send you rice through me.

Abi-abihon natò si Nora ug Vilma uban nila.
We must entertain Nora and Vilma together with them.

Makita sa itaas nga No. 7 ug No. 8 nga pahayag ang dohá ka ablativong polingahn, ang usá nagsonód dayon sa pasivo nga verbo ug ang ikadohá giunhan og pang-ablativong panal-ot (pinaagi/uban).

It is shown above in no. 7 and no. 8 the two ablative pronoun the first follow a passive verb and the second starts an ablative (through/other).

Ang Ablativong polingahn magamit uba'g activo nga verbo basta kining polingahna gipaunhan og pang-ablativong panal-ot ingon sa "uban/gikan/pinaagi/tongod, ubp." Pananglitan:

The ablative pronoun can be use as an active verb if the pronoun starts an ablative connectors like "other/from/through/because, etc". Examples:

Akó mosoroy uban nimo ug niya.
I want to stroll around with you and her.

Gikan nimo siya mairì kanakò.
From you he came to me.

Mipadalá ka kaniya óg bogas pinaagi nakò.
You send him rice through me.

Wala Silá manganhi tongod ninyo.
They did not came because of you.

Ang Adjectivong Polingahn
The Adjective Pronoun

Ang bisayâ nga adjectivong polingahan nag"akong/imong/iyang/atong/among/inyong/ilang", tombas sa english 'my/yours/his,her/our/your/their", kinahanglan gamiton uban og ngahn ingon dihâ sa:

The Visayan adjective pronoun "akong/imong/iyang/atong/among/inyong/ilang", has a corresponding word in English "my/your/his,her/our/your/their", should be used together with a noun like:

Akong, imong, iyang maestro
my, your, his teacher\

atong, among, inyong, ilang baláy
his/her, our, your, their house

Kun ang adjectivong polingahn uban sa iyang sanggang ngahn gamiton nga sujeto sa pahayag kinahanglan paunhan siya sa panal-ot "Ang" (nga dili matombasan og polong english.) Pananglitan:

If the adjective pronoun with a noun should be used to explain, it should start with a connector "ang" (has no corresponding word in English). Examples:

Ang akong igsoon moanhi ugma.
My sister will come tomorrow.

Midoaw kaniya ang iyang inhan.
Her mother visit him.

Ang maong panal-ot gamiton gihapon sa adjectivong polingahn kun kinisiya uban sa iyang sanggang ngahn mao'y complemento og imperativong verbo. Pananglitan: The same pronoun also should be used in adjective pronoun if the other connecting nouns should compliment and imperative verb. Examples:

Hatagi ang imong amahan og poto.
Give cake to your father.

Dad-a ang iyang kwarta sa escuelahán.
Bring her money to the school.

Kun ang adjectivong polingahn uban sa iyang sanggang ngahn mao'y complemento og activong verbo nga indicativo kinahanglan paunhan siya sa panal-ot"sa" (nga dili matombasan og english nga polong) Pananglitan:

If the adjective pronoun together with a noun that compliments an active verb that is indicative it should start with a connector "sa" (has no corresponding word in English). Examples:

Moholám untà akó sa imong bag.
I want to borrow your bag.

Si Christian miatimán sa akong mga higala.
Christian entertain my friend.

Ang Posesivong Polingahn
The Passive Pronoun

Ang mag posesivong polingahn nga "ako/akôa; imo/imoha; iya/iyaha; atò/atôa; amo/amôa; inyo/inyoha; ila/ilaha" gamiton nga wala'y kauban nga ngahn. Kini sila matombasan sa English nga "mine/yours/his/hers/ours/yours/theirs".

The visayn passive pronoun "ako/akoa; imo/imoha; iya/iyaha; ato/atoa; amo;/amoa; inyo/inyoha; ila/ilaha" be used who even without nouns. They have corresponding words in English "mine/yours/his/hers/ours/yours/theirs".

Ang mga posesivong polingahn sa dilang' visayâ mangahimo nga adjetivong polingahn kun sompayan o pasondan sa panal-ot "nga" tongod kay sila tigkinahanglan na man unyà og saysayonong ngahn. Pananglitan: The passive pronoun in visayan tongue will become an adjective pronoun if connected or followed by an article "nga" since these will later need a narrative name. Examples:

ANG ADJETIVO
THE ADJECTIVE

"him" "him" Ang prefix "him" makahimo'g adjetivo sa gamot-polong nga verbo ug ngahn nga giwagtangan sa nag-unáng patingogang "b/p". Pananglitan: The prefix "him"can make an adjective of the root word in the verb and name that been omitted of the first sounded "b/p". Example: