Infinitovong Tara sa Verbo sa Kaunsahan
The Infinitives manner of the  Situational Verb

Ang verbo nga “mao” walá’y Infinitivong Tarás katombs sa english nga “to be” ug sa espanyol nga “ser” ug “estar” tongod kay dilì mapadagwayan alang ning tarasa.

The verb “to be” has no infinitives manner of the equivalent to be in English and the Spanish “ser” and “estar” because there is no definite form of this manner.

Apan ang pagcombinar kon pagdogtong sa prefix “pagka” uba’g ngahn o adjetivo makahimo og Infinitivong Verbo sa Kaunsahan nga agid-agid sa english “to be” ug sa espanyol nga “ser”. Pananglitan:

But the combination of the prefix “to be” accompanied by name or an adjective can form and infinitives situational verb that would appear like the English “to be” and the Spanish “ser”. Example:
 

Akó nagtingohà pagka-maestra.  I would like to be a teacher.

Si Erik nagtoón pagka-mecánico. Erik is learning to be a mechanician.

Nanlimbasog si Myrna pagkaisog. Myrna strive to be strong.

Si Kris mihanâ sa pagkawaysalig kanato. Kris attempt to lost her trust on us.

Ang mga Prefixes nga “mipaka, nagpaka, magpaka, mopaka, pagpaka”

The Prefixes pretending “to become,to become,to become”

Ang combinacion sa mga langgikit “mi/nag/mag/mo/pag” ug sa “paka” uba’g ngahn o adjetivo makahimo’g verbal nga langgikit nga doha’y tarás.

The combination of consonant letter followed by a vowel “to/to be/to be/to be/to be” and in “to be” other name of adjective can make verbal which consonant letter followed by a vowel which has two mode.

a) Indicativo ug Infinitivong Taras dihâ sa:
a) Indicative and Infinitive manner of the:
 

mipaka	nagpaka	magpaka	mopaka
acting	presuming	learning	pretending

b) Imperativo ug Infinitivong Taras dihâ sa:
b) Imperative and Infinitive manner of the: pagpaka to become

Ikadogang pagsaysay nga doha ka verbo ang igatog-an niining matanga sa langgikit:
In continuation, two verb tell about consonant letter followed by a vowel:

1)ang unang verbo tigtog-an og acto pretencioso, ug
1)the first verb emphasizes the actual present verb.

2)ang ikadoháng verbo maó ang Infinitivong Taras sa Verbo sa Kaunsahan.

2) the second verb are infinite manner of the situational verb.

Aniay mga pananglitang pahayag:
There are some example of a sentence:
 

Si Jerwin ang  mipakaamahán sa batà.v Jerwin act as a father of a child.

Kamó mopakaantigo sa pag-istorya ug English. You must learn to speak English.

Akó nagpaka-marter.     I presume as a marter.

Pagpakaabtik sa  atobangan sa abogado. Smart in front of lawyer.

NOTA BENE: Ang mga pahayag sa ubós angayng isipon nga “colloquial” (collokyal) tongod kay gipakaverbo man hawa’g pangverbong langgikit ang ngahng “gusto/boot) ug kay gipaka-verbo nga Infinitivo ang gilanggikitan sa “mo/ma/mag.”

NOTE WELL: The sentence below is need to be common because of the verb acts verbal connection that noun like to be the verb that infinitive is the connector for “mo(to be), ma(to do), mag(to act)”.
 

Si Rica gusto nga momaestra. Rica wants to teach.

Si Rica boót nga mamaestra. She likes to be a teacher.

Akó gusto/boot magdentista.  I like to be a dentist.

Ania ang gramaticanhong panghapsay niining mga pahayaga.
Here are the grammatical sentence.
 

Siya may gusto (gana) pagkahimong manunulat. She have the ambition to be a writer.

Siya nagtingohà pagkamanunulat. She tried to be a writer.

Siya may gusto nga mahimong manunulat. She have the ambition to be a writer.

Akó may gusto (kabobot-on, tingohà) pagkamanunulat.  I like to be a writer.

Siya may kabobot-on (tingohà) pagtoón sa curso sa pagkamanunulat. She have the will to study the course of a writer.

Siya may kabobot-on (tingohà) pagkahimong manunulat. She have the will to be a writer.

Imperativong Taras sa Verbo sa Kaunsahan
Imperative Mood in the Sentence of Verb

Gisaysay sa unahan nga ang verbo “mao” dilì magamit nga Infinitivo nga Verbo tongod kay dilì mapadagwayan alang ning tarasa. Maó pod kinì ang ikasaysay sa Imperativong Taras sa “mao”.

It has been stated that the verb “be” cannot be used as an infinitive verb because it is not figurable in this mood. As well as imperative mood of “be”.

Hinoon ang pang-Imperativong prefix “pag” uba’g ngahn nga tigpasabót og profesion magamit alang ning toyôa. Pananglitan:

However, the Imperative prefix “be” with the noun that means a profession can be used in this manner. Example:

 

Pagdoctor. (Be a doctor) Be a doctor

Pag-abogado. (Be a lawyer)  Be a lawyer.

Pag-parì. (Be a priest) Be a priest.

N.B. Ang kootón nga ipasabót sa itaas nga mga pahayag maó kinì:
N.B. What the sentencee above means is this:

 “Pagtoón sa curso sa pagka-doctor, abogado, parì.”
“Study the course of a doctor, lawyer, priest.”

Ang Suffixes “a/ha; i/hi”
The Suffixes “a/ha; i/hi”

Ang pang-Imperativong suffix “a/ha” dilì magpolos paghimo’g Imperativong Verbo sa Kaunsahan bisan pa’g ilanggikit sa ngahn nga tigpasabót og profesion tongod kay ang mahimong verbo Verbo man sa Kalihokan. Pananglitan:

The Imperative suffix “a/ha” is not only making the essence of imperative verb even if it will be used in the noun that means a profession because the verb that forms will be the verb inflection (voicee). Example:
 

Maestraha  ang imong kaogalingon. Teacher your own self.

Maestrahi siya. Teach  him.

dentisataha siya.  Be his dentist.

Ang pang-Imperativong suffix “i/hi”, hinonoa, magpolos alang ning toyoâ. Dona’y profesion nga mahimong Imperativong Verbo sa “i/hi”. Pananglitan:

The imperative suffix “i/hi”, however will be used in this manner. There a profession that form an imperative verb in “i/hi”. Example:
 

Doctori o Padoctori si Benny. Bring Benny to the doctor.

Abogadohi si Tina sa iyang caso. Be a lawyer to Tina’s  case.

Maestrohi si Karel karón. Teach Karel now.

Way Infinitivo ug Imperativo nga Tarás ang “ania, anaa, atua”
There is no Infinitive and Imperative Mood like the “this, that, there”



NEXT PAGE:

<< PAGE 2   I PAGE 4 >>