|
ANG PAHAYAG
THE STATEMENT
Angay pod nga
hinomdomán nga sa dilang visayâ ang sujeto sa pahayag nga ngahng
kaogalingon, ngahng comón o nasustantivo nga polong kinahanglan
paunhan gayod sa panal-ot “Si/Ang”. Makità kiní sa mga pananglitang
pahayag sa itaas.
We should have to remember that in a visayan dialect the subject
statement in personal names, common noun or subjunctive words mut be
put before the article “the”. This can be seen in a statement in the
example above.
Mga Kasangga’ng Polong sa Sujeto sa Pahayag
The Equivalent Words of the Subject Statement:
Sanglit ang ngahng kaogalingon, ngahng comón o nasustantivong polong
maó ra may mahimo nga sujeto, ang angayng isangga kanila, gawás sa
kinahanglanong panal-ot, maó gayod ang adjetivo kon naadjetivo’ng
polong. Pananglitan:
Example the personal names, common noun or subjunctive words is
the only subject made, the right equivalent for them, excluding for
the needed article is only the adjective or adjective words.
Example:
Si Jimmy nga upáw mao’y dinhi kagabîi.
The balded Jimmy was here last night. |
Nadawat nakò ang pinangandoyng basahón.
I received the readings that I had dreamed. |
Ang upáw nga Jimmy mianhi dinhi kagabîi.
The balded Jimmy came here last
night. |
Si Atty. Pamping Go napilì nga mayor.
Atty. Pamping Go was choosen as
mayor. |
Ang kahomót sa bolak nangalimyon sa lawák.
The fragrance of the flower surrounds the room. |
Ang gidikorasyonan nga sinena ania
na.
The
decorated dress is already here. |
Ang
adjetivong polingahn magamit pod nga kasangga sa sujeto sa pahayag
uban sa sujetong sustantivo kon nasustantivo’ng polong.
The adjective interrogative expression used in the equivalent
subject statement including the subjunctive subject or subjunctive
words.
Ang iyang amahan miabót kaganina’ng hapon.
His/Her father came late this
afternoon. |
Ang iyang pagkanta nakalingaw kanamò.
His/Her song make us funny. |
Ang
ilang bag-o nga baláy nasonog kagabîi.
Their new house burned last
night.
|
Ang iyang namatayng asawa gilobong na.
His
dead wife was already buried. |
Ang
akong taás nga solát nadawat na niya.
He/She received my
letter, which is very long. |
Imong manók nga pula mao’y nakabonô.
Your red rooster chicken has won the fight. |
Ang
posesivong polingahn magamit pod nga sujeto sa pahayag.
The possessive interrogative expression is also used in the
subject of the statement.
Ang imo/imoha walâ dirí sa bag.
Yours was not here in the bag. |
Akôa ba kanáng gidala nimo?
Is that mine, whom you bring on? |
Ang iya/iyaha asa man diáy?
How about his/her, where is it? |
Ang adjetivo
nga dili sangga sa sujeto (tongod kay tali kanila way panal-ot “nga”)
pagaisipon gayod nga sakop sa predicado como complemento sa verbo sa
kaunsahan. Pananglitan:
The adjective that is not equivalent to the subject (because
there is no tie between the article “that”) was thought including
the common predicate that complement the action verb. Example:
Si
Frenchie tambok nga dalaga
Frenchie
is a fat lady. |
Si
Frenchie mao’y tambok nga dalaga
Frenchie
is the fat lady. |
Si
Frenchie tambok
Frenchie
is fat. |
Si
Frenchie mao’y tambok
Frenchie
is the fat. |
Tambok
si
Frenchie
Fat
is Frenchie. |
Mao’y
tambok si Frenchie.
The fat
one is Frenchie. |
Ang
tambok maó si Andres
The
fat is Frenchie. |
NOTA BENE:
Nasaysay na sa paghisgot sa Verbo sa Kaunsahan nga usahay mahimo nga
kining verboha dili litokón o solatón apan unya masabót gihapon ang
honà-honà sa tagsolti o tagsolát.
NOTE WELL: As we discuss about the action verb, “seldom”, it is
fine, if we don’t speak or write the verb but the important is, it
is still in the mind of the speaker or the writer and it must be
understood.
Mga Polong alang sa Predicado sa Pahayag
The Words for the Predicate of the Statement
Ang mga polong nga magamit alang sa predicado sa pahayag, gawás
sa kinahanglanong panal-ot, maó kining mosonód:
These are words needed for the predicate statement, excluding the
needed article, are the following:
1)verbo sa kaunsahan o sa kalihokan;
1)action verb;
2)adverbio;
2)adverb;
3)adjetivo;
3)adjective;
4)ngahng kaogalingon;
4)personal nouns;
5)ngahng comón;
5)common noun;
ANG PAHAYAG
THE STATEMENT
6)polingahn sa dativo, acusativoug ablativo nga han-ay;
6)dative pronoun, acusative ablative arrangement;
7)nasustantivo nga verbo/adjectivo/adverbio
7)naadjectivo nga verbo/sustantivo/adverbio
8)made ajective verb/sustantive/adverb
9)naadverbio nga sustantivo/verbo/adjectivo
9)made adverb sustantive/verb/adjective
Ania’y hinan-ayng mga pananglitang pahayag:
Here are arranged example statements:
Si
Micheal mao’y akong igsoon
Micheal is my brother or
sister. |
Ang doctor moadto sa Manila.
The doctor will go to Manila. |
Sila milakaw dayon
They walks right away. |
Si Sherlyn maoy guapa.
Sherlyn is pretty. |
Si John Wayne moadto sa Davao.
John Wayne will go to Davao. |
Dad-on ba nimo ang baka sa sapâ?
Will you bring the cow in the river. |
May abogado ba ang imong igsoon?
Does your brother has a law? |
Ang manyika naholog sa longág.
The doll has fallen in the hole. |
Kanang papel ihatag kaniya.
Give that paper to him/her. |
Toltoli ako sa inyong tindahan.
Lead me to your store. |
Ang kabayo gitogway niya sa uma.
He/She leads the horse to the farm. |
Nakadongog si Myrna sa imong pagsangpit.
Myrna heard when you called. |
Sila nabihag sa imong kaanyag.
Your beauty captured them. |
Sila naglagot sa iyang pag-unya-unya.
They got angry with her that keeps on saying later on. |
Siya
maó
ang napiling pangulo.
She was choosen to be the leader. |
Ako mao'y na chichay sa drama.
I was become the chichay in the drama. |
Ang pogong ni Janiza mao'y nadala nganhi.
Janiza's ribbon has brought here. |
Siya mao'y
mibinakî
pagdagan
He/She was the one who run like a frog. |
Ako'y misayaw nga
naglokso-lokso.
I was the one jumping while dancing. |
Ikaw
mikiat-kiát pagsayaw didto.
You are flirting while dancing. |
MGA MATANG
SA PAHAYAG
THE CATEGORY OF STATEMENTS
Ang mga pahayag mabahin sa:
Statements may be divided into;
1)
declarativong pahayag
1) declarative statement |
2) interogativo kon pangotanang pahayag
2) interogative or question statement. |
3) imperativo kon panogò nga pahayag;
3) imperative or command staement. |
4) compuesto kon dinogtong nga pahayag
4) compuest or connecting statement. |
5) complicadong pahayag
5) complicated statement. |
Ang DECLARATIVO’NG PAHAYAG
The DECLARATIVE STATEMENT
Ang yano kon declarativo nga pahayag maó ang han-ay sa mga polong
may gihimo nga sujeto kon hisgotanan ug may gihimo nga predicado (panghisgot
sa sujeto). Kining matanga sa pahayag tigpasabot kon tigpadayág og
panghonà-honà o pangbati sa tagsolát o tagsolti.
The simple and also declarative statement is the ordered words
that made subject and also mentioned and made predicate (mentioned
subject). This category of statements negotiates and also shows the
thought or the feelings to the writer or speaker.
Ang mga dahon nga plastic dili malarag.
The plastic leaves will never fade. |
Si Rose og si Jack naghigogmaay.
Rose
and Jack loved each other |
Nasokô akó kaniya kay bakakon kaayo.
I am angry at her because he is a liar. |
ANG PAHAYAG
THE STATEMENT
Ang declarativo nga pahayag mabahin sa afirmativo ug negativo.
Pananglitan:
The declarative statement can be divided into affirmtive and
negtive. Example:
NEXT PAGE:
<< PAGE 1
I PAGE
3 >> |
