Ang "Kanos-a"
The "When"

Ang adverbiong "kanos-a" nga tombas sa English "when" mamobô sa "Anos-a/Nos-a". Kinísiya tigpangotana mahitongod og panahón, bosa magamit alang sa tanang verbal nga tiempo.

Adverb "when" is used to ask about time therefore can be used in any verb tense.

Kanos-a namatay ang imong ginikanan?
When did your parent's died?

Bisan-anos-a nag-atimán kanato ang Dios?
God takes care of us everytime?

Kanos-a pa nasakít ang imong bana?
Since when your husband got sick?

Nos-a man ikaw ug si Dr. Ruiz modoaw?
When will you and Dr. Ruiz visit us?

Anos-a man natokod ang inyong baláy?
When was your house built?

Nos-a man ka intawon mobayad kanakò?
When will you be paying me?

Ang "Unsa nga taknaa, ubp."
The "What time, etc."

Ang "unsa nga taknaa, adlawa, semanaha, bolana, toiga, sigloha, higayona sa bontag, udto, hapon, gabii, ubp." tigpangotana sa tino nga takna, adlaw, ubp. Magamit kinisiya uban o way-uban nga panal-ot "sa". Pananglitan:

"What time, day, week, month, year, century, what time in the morning, noon, afternoon, evening, and the likes are used to ask the definite time, day etc. It can be used with or without article "in". Example:

Unsa nga taknâa silá moabot dinhi?
What time will they arrive here?

Sa unsang adlawa nakagikan kamó?
In what day you have left?

Unsang toiga natawo ang batà?
What year is the baby's birth?

Unsang bolana kamo mangadto sa Roma?
What month will you leave for Rome?

N.B. Sa pangotana mahitongod sa fecha nga tigpalakip sa adlaw, bolan ug toig magamit ang "unsa'y/unsang." Pananglitan:

N.B. Questions pertaining the day, month and year or the date uses "what". Example:

Unsa'y fecha sa imong pagkatawo?
What is your birthdate?

Unsa nga fechaha karon?
What is the date for today?

Unsang fechaha nga nakadatá ka?
What was the date you paid me?

Unsang fechaha gyod molangyaw mo?
What is the exact date of your travel?

Ang "Pila ka takna, ubp?"
The "How many hours, etc?"

Ang "Pilá ka takna, adlaw, semana, bolan, toig, ubp." ingon man ang "Hangtod kanos-a" magamit alang sa pagpangotana sa kadogayón sa panahón. Pananglitan:

"How many hours, days, weeks, months, years, etc." and "until when" are used when asking the time duration. Example:

Pilá ka takna na ang atong panaw?
How many hours have we journeying?

Pilá ka adlaw ka sa hospital?
How many days are you in hospital?

Hangtod kanos-a kamó dinhi?
Until when will you be here?

Hangtod kanos-a kamó moestar didto?
Until when is your stay there?

Hangtod kanos-a ka magtrabajo dihâ?
How long/Until when you will be working there?

Ang "Unsa? Pilá? Tagpila?"
The "What? How much?"

Ang adjetivong "unsa/unsa'y/unsang" nga tombas sa English "what" mao'y sagád gamiton sa pagpangotana mahitongod sa kinaiya o idéntidad sa tawo kon botang (makità o dimakità, concreto kon abstracto). Pananglitan:

"What" is an adjective that is usually used when asking the characteristics or identity of a person or thing (be it visible or invisible, concrete or abstract). Example: